[ Lire notre rubrique Actualités pour les dernières infos ]
Détours au Midi
Le quartier du Midi, 1989 – 2009 :
20 ans de « revitalisation urbaine »
L’exposition Détours au Midi, réalisée par le Comité du quartier Midi et présentée du 15 janvier au 15 mars 2009 à Bruxelles, est désormais consultable et téléchargeable gratuitement sur ce site (en français et en néerlandais) :
• Panneaux thématiques
• Ligne du temps 1989-2009
• Cartes
>> Les panneaux sont également disponibles pour toute demande d’exposition. N’hésitez pas à nous contacter!
En 2009, cela faisait tout juste 20 ans que la Région de Bruxelles-Capitale fut créée. 20 ans que la SNCB donnait le coup de lancement de l’installation d’un terminal TGV en gare du Midi. 20 ans que la compagnie des chemins de fer, les promoteurs privés et les pouvoirs publics se disputaient le développement immobilier de ce quartier, promis à un avenir « international »…
Pour célébrer cet anniversaire, le Comité du quartier Midi réalisa une exposition, qui fut présentée pendant deux mois au centre culturel De Pianofabriek à Saint-Gilles. Elle repose sur une ligne du temps de l’histoire du quartier Midi et des principaux événements qui ont mené à son démantèlement social et urbanistique.
Le point de vue développé est celui des habitants, victimes d’une lutte pour la maîtrise du foncier, d’un jeu de Monopoly où les pouvoirs publics, non contents d’être impréparés et désargentés, fondèrent leur projet sur un phantasme (l’arrivée des investisseurs internationaux qui tardent encore à arriver), le lancèrent dans un contexte économique maussade, pour finir par se transformer eux-mêmes en développeurs immobiliers.
A l’aide de photos, de textes et d’autres documents, l’exposition met en parallèle les décisions politiques, les plans urbanistiques, les acquisitions et expropriations, la dégradation du quartier, l’incertitude et la précarité de plus en plus pesantes pour les habitants.
Le sujet intéressera d’un point de vue historique. Comment un pouvoir public, censé incarner les espoirs d’une ville faite pour ses habitants, a-t-il pu mener un aussi mauvais coup sans jamais changer son fusil d’épaule, ni tirer les leçons de ce ratage?
Mais la situation exposée ici renvoie également vers des situations actuelles. Celles d’habitants du Midi, dont le sort n’est toujours pas réglé 20 ans après le début de l’opération. Celles d’autres zones de Bruxelles, également promises (en autres via le « Plan de dévelopemment international ») à un « développement international ».
Revue de presse
- RTBF, 16 janvier 2009:
Quartier du Midi : 20 ans de grosse galère pour les habitants [ Ecouter ]
- 7sur7.be et Infomonde.be, 20 janvier 2009:
L’expo « Détours au Midi » exprime 20 ans de gâchis
- « La Tribune de Bruxelles », 27 janvier 2009:
Détours au Midi
- « La Dernière Heure », 10 février 2009:
Détours à la cité perdue
- Radio 1, 15 januari 2009:
20 jaar geknoei in de Brusselse Zuidwijk [ Luister ]
- FM Brussel, 15 januari 2009:
Zuidwijk [ Luister ]
- TV Brussel, 22 januari 2009:
Tentoonstelling over Zuidwijk [ Kijken ]
- De Standaard, 2 februari 2009:
« In de Zuidwijk is een waar spelletje Monopoly gespeeld »
Revue de presse
- La Libre Belgique, 3 juillet 2009:
Le Midi : plus jamais ça ?
- Télé Bruxelles, 26 juin 2009:
Journal télévisé
- Brussel deze week, 24 juin 2009:
[ pas disponible ]
- FM Brussel, 7 juin 2009:
Interview [ pas disponible ]
- Parlemento.com, 6 juin 2009:
Bruxelles-Midi: destruction populaire et censure socialiste
- Le Vif/L’Express, 5 juin 2009:
Bruxelles: le Rubik’s Cube électoral [ pas disponible ]
- Le Pan, 3 juin 2009:
Censure d’une grosse brique ?
- BxlBlog, 3 juin 2009:
Quelques lectures à caractère politique ou citoyen
- La Dernière Heure, 30 mai 2009:
“Plus jamais” la saga du Midi
- Brusselnieuws, 29 mei 2009:
Bruxelles-Midi, de Zuidwijk te boek
- Le Soir, 28 mai 2009:
Pas de quartier pour les pauvres
- Trends-Tendances, 28 mai 2009:
Picqué et “Les Bronzés font de l’immobilier”
- Journal de la Confédération des organisations de jeunesse (COJ), avril 2009:
Bruxelles Midi : quand nettoyage et mixité font bon ménage
Lire aussi :
• La présentation du livre.
• Le sommaire et les bonnes pages.
Omwegen in de Zuidwijk
De Brusselse Zuidwijk van 1989 tot 2009 :
20 jaar « heropwaardering »
Tentoonstelling van 15 januari tot 15 maart 2009 in de Pianofabriek, Fortstraat 35, 1060 Brussel. Van maandag tot vrijdag, 9u tot 22u. Zaterdag, 13u tot 20u. Gratis inkom.
Het zal dit jaar in 2009, net 20 jaar geleden zijn dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geboren werd. Het startschot voor de aanleg van de HogeSnelheidsTrein terminal in het Zuidstation valt hier mooi mee samen. De NMBS, private bouwpromotoren en de gemeentelijke overheid van St Gillis betwisten sedert 20 jaar wie de ontwikkeling van de vastgoedsector in de aanpalende wijk in handen krijgt. Haar « internationale » toekomst staat al 20 jaar op de agenda.
De tentoonstelling, gemaakt door het Zuidwijk comité vertrekt van een tijdslijn die de geschiedenis van de wijk herneemt. Het is het verhaal van een gemeente die het verschil tussen haar arm en rijk gedeelte nooit heeft weten oplossen. We gaan in op de belangrijkste gebeurtenissen die geleid hebben tot de stedelijke en sociale kaalslag van de Zuidwijk. Doorheen het spelletje Monopoly dat hier gespeeld werd, veranderde de publieke overheid zichzelf en eerder onvoorbereid, in een vastgoedontwikkelaar… met veel te weinig financiele armslag. Uitgaand van de veronderstelling dat de inplanting van een belangrijk zakenkwartier rondom het station, net als in Sint Joost, de gemeentelijke kas flink wat zou helpen aanzuiveren, deed zij dit binnen een slechte economische conjunctuur en baseerde zich bovendien op een fantasme: een blijde schare internationale investeerders zou, door de bouw van een belanrijke zone niewe kantoren, aangetrokken worden om mee te spelen.
Het standpunt dat in deze tentoonstelling ontwikkeld wordt, is dat van de mensen die hier wonen, opgeofferd in de strijd om de vastgoedsector onder controle te houden. Met behulp van fotos, tekst en documenten, wordt een parallel getrokken tussen de politieke beslissingen, de stadsplanning, wie de eigendommen verwierf en wanneer, de onteigeningen, de verslechtering van de wijk, en de onzekerheid die steeds zwaarder op bewoners is beginnen wegen.
Het onderwerp wordt belicht vanuit een historisch interessante hoek: Hoe kon een publieke overheid, die een stad op maat van haar bewoners wenst te incarneren, zulk een slechte speler worden? Zonder ooit het geweer van schouder te veranderen, werd nooit lering getrokken uit deze mislukking.
De tentoonstelling verwijst ook naar vandaag: Wat is de situatie van de bewoners van de Zuidwijk wiens lot, 20 jaar na het begin van de werken, nog steeds niet duidelijk is? Welk zijn nu de andere Brusselse zones die, opgenomen in het « Internationaal Ontwikkelingsplan », vandaag voorbestemd worden om eenzelfde beloftevolle « internationale ontwikkeling » tegemoet te gaan?
- Radio 1, 15 januari 2009:
20 jaar geknoei in de Brusselse Zuidwijk [ Luister ]
- FM Brussel, 15 januari 2009:
Zuidwijk [ Luister ]
- TV Brussel, 22 januari 2009:
Tentoonstelling over Zuidwijk [ Kijken ]
- De Standaard, 2 februari 2009:
« In de Zuidwijk is een waar spelletje Monopoly gespeeld »
Détours au Midi
Le quartier du Midi, 1989 – 2009 :
20 ans de « revitalisation urbaine »
Exposition du 15 janvier au 15 mars 2009, au Pianofabriek, 35 rue du Fort, 1060 Bruxelles. Du lundi au vendredi de 09h00 à 22h00. Le samedi de 13h00 à 20h00. Entrée gratuite.
En cette année 2009, cela fera tout juste 20 ans que la Région de Bruxelles-Capitale est née, 20 ans que la SNCB donna le coup de lancement de l’installation d’un terminal TGV en gare du Midi, 20 ans que la compagnie des chemins de fer, les promoteurs privés et les pouvoirs publics communaux (Saint-Gilles) et régionaux se disputent le développement immobilier de ce quartier promis à un avenir « international ».
L’exposition que propose le comité du quartier Midi repose sur une ligne du temps reprenant l’histoire de ce quartier, de cette commune qui n’a jamais réglé son clivage entre « haut » et « bas », les principaux événements qui ont mené au démantèlement social et urbanistique de ce quartier pour y implanter — à l’image de Saint-Josse et son quartier d’affaires — une importante zone de bureaux censée être plus rentable pour Saint-Gilles. Le point de vue développé est celui des habitants, victimes de cette lutte pour la maîtrise du foncier, de ce jeu de Monopoly où ce sont les autorités publiques qui ont fini par se transformer en développeurs immobiliers. A ce détail près que celles-ci, impréparées et désargentées, lancèrent leur projet dans un contexte maussade et le fondèrent sur un phantasme (l’arrivée des investisseurs internationaux).
A l’aide de photos, de textes et d’autres documents, cette exposition met en parallèle les décisions politiques, les plans urbanistiques, les acquisitions et expropriations, la dégradation du quartier, l’incertitude et la précarité de plus en plus pesantes pour les habitants.
Le sujet intéressera d’un point de vue historique. Comment un pouvoir public, censé incarner les espoirs d’une ville faite pour ses habitants, a-t-il pu mener un aussi mauvais coup sans jamais changer son fusil d’épaule, ni tirer les leçons de ce ratage? Mais la situation exposée ici renvoie également vers des situations actuelles. Celles d’habitants du Midi, dont le sort n’est toujours pas réglé 20 ans après le début de l’opération. Celles d’autres zones de Bruxelles, également promises (en autres via le « Plan de dévelopemment international ») à un « développement international ».
- RTBF, 16 janvier 2009:
Quartier du Midi : 20 ans de grosse galère pour les habitants [ Ecouter ]
- 7sur7.be et Infomonde.be, 20 janvier 2009:
L’expo « Détours au Midi » exprime 20 ans de gâchis
- « La Tribune de Bruxelles », 27 janvier 2009:
Détours au Midi
- « La Dernière Heure », 10 février 2009:
Détours à la cité perdue
Omwegen in de Zuidwijk
De Brusselse Zuidwijk van 1989 tot 2009 :
20 jaar « heropwaardering »
Tentoonstelling van 15 januari tot 15 maart 2009 in de Pianofabriek, Fortstraat 35, 1060 Brussel. Van maandag tot vrijdag, 9u tot 22u. Zaterdag, 13u tot 20u. Gratis inkom.
Het zal dit jaar in 2009, net 20 jaar geleden zijn dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geboren werd. Het startschot voor de aanleg van de HogeSnelheidsTrein terminal in het Zuidstation valt hier mooi mee samen. De NMBS, private bouwpromotoren en de gemeentelijke overheid van St Gillis betwisten sedert 20 jaar wie de ontwikkeling van de vastgoedsector in de aanpalende wijk in handen krijgt. Haar « internationale » toekomst staat al 20 jaar op de agenda.
De tentoonstelling, gemaakt door het Zuidwijk comité vertrekt van een tijdslijn die de geschiedenis van de wijk herneemt. Het is het verhaal van een gemeente die het verschil tussen haar arm en rijk gedeelte nooit heeft weten oplossen. We gaan in op de belangrijkste gebeurtenissen die geleid hebben tot de stedelijke en sociale kaalslag van de Zuidwijk. Doorheen het spelletje Monopoly dat hier gespeeld werd, veranderde de publieke overheid zichzelf en eerder onvoorbereid, in een vastgoedontwikkelaar… met veel te weinig financiele armslag. Uitgaand van de veronderstelling dat de inplanting van een belangrijk zakenkwartier rondom het station, net als in Sint Joost, de gemeentelijke kas flink wat zou helpen aanzuiveren, deed zij dit binnen een slechte economische conjunctuur en baseerde zich bovendien op een fantasme: een blijde schare internationale investeerders zou, door de bouw van een belanrijke zone niewe kantoren, aangetrokken worden om mee te spelen.
Het standpunt dat in deze tentoonstelling ontwikkeld wordt, is dat van de mensen die hier wonen, opgeofferd in de strijd om de vastgoedsector onder controle te houden. Met behulp van fotos, tekst en documenten, wordt een parallel getrokken tussen de politieke beslissingen, de stadsplanning, wie de eigendommen verwierf en wanneer, de onteigeningen, de verslechtering van de wijk, en de onzekerheid die steeds zwaarder op bewoners is beginnen wegen.
Het onderwerp wordt belicht vanuit een historisch interessante hoek: Hoe kon een publieke overheid, die een stad op maat van haar bewoners wenst te incarneren, zulk een slechte speler worden? Zonder ooit het geweer van schouder te veranderen, werd nooit lering getrokken uit deze mislukking.
De tentoonstelling verwijst ook naar vandaag: Wat is de situatie van de bewoners van de Zuidwijk wiens lot, 20 jaar na het begin van de werken, nog steeds niet duidelijk is? Welk zijn nu de andere Brusselse zones die, opgenomen in het « Internationaal Ontwikkelingsplan », vandaag voorbestemd worden om eenzelfde beloftevolle « internationale ontwikkeling » tegemoet te gaan?
- Radio 1, 15 januari 2009:
20 jaar geknoei in de Brusselse Zuidwijk [ Luister ]
- FM Brussel, 15 januari 2009:
Zuidwijk [ Luister ]
- TV Brussel, 22 januari 2009:
Tentoonstelling over Zuidwijk [ Kijken ]
- De Standaard, 2 februari 2009:
« In de Zuidwijk is een waar spelletje Monopoly gespeeld »
« Onze wijk is dood.
Vermoord door de overheid en de speculanten »
- « Humo », 9 september 2008
« Beesten hebben tenminste nog de dierenbescherming », zegt de oude Griek. « Naar ons kijkt niemand om ». Zijn blik glijdt over het maanlandschap tegenover het Zuidstation, waar nog amper een paar bewoonde bouwvallen rechtstaan. Een schilderij van Magritte. Op deze plek stond twintig jaar geleden nog één van de levendigste Brusselse volkswijken.
Zelfs een nationaal monument als Café Le Zottegem, waar de mannen van de post kwamen dansen na gedane arbeid, ging tegen de vlakte. De Griek, die hier is opgegroeid, spuugt op de grond en vat het allemaal samen: « De Midi is al dood, nu wij nog ».
Na twintig jaar bedreigingen, intimidaties en onzekerheid houden nog een honderdtal bewoners stand tegen de bulldozers van de bouwpromotoren. Duizenden zijn eerder al hun huis uitgejaagd, om plaats te ruimen voor 100.000 vierkante meter kantoren. Het relaas van de meest brutale en grootschalige onteigeningsoperatie na de Antwerpse polderdorpen: Oosterdonk aan het Zuidstation.
Télécharger en pdf l’article complet sur le quartier Midi.
Télécharger en pdf le second volet de la série sur les expropriations (Rumst).
Tags : zuidwijk | gare du midi | expropriationOpiniestuk: De ziel uit de Zuidwijk
- « Brussel deze week », 14 mei 2008
Brussel – In Brussel bruist het van de feestelijkheden dezer dagen. Voor het Irisfeest van het Brussels Gewest was vorig weekend de hele Vijfhoek verkeersvrij gemaakt – waarom zou je voor Pinksteren over een overvolle snelweg of met een al even overvolle trein naar zee zijn getrokken als je die dag ook in verkeersvrij, rustig Brussel kon doorbrengen?
En volgend weekend wordt de auto opnieuw gebannen in bepaalde delen van de stad en kunt u deelnemen aan Bicycity, Stadskriebels of de Gay Pride. In Sint-Gillis vieren ze intussen de twintigste verjaardag van het Parcours d’Artistes: drie weekends in mei openen 170 kunstenaarsateliers er de deuren. Zeg nu nog dat Brussel geen bruisende stad is…
Ja, dat is ze. Maar er zijn ook plekken in de stad waar het niet meer bruist. Bent u de jongste jaren nog in de Zuidwijk in Sint-Gillis geweest? Allicht niet, want veel valt er voor buitenstaanders niet meer te beleven. Maar neemt u soms de trein in Brussel-Zuid of spoort u er voorbij, dan moet de ravage er toch op z’n minst al zijn opgevallen. Naar aanleiding van het Parcours d’Artistes en een zoveelste uitwijzingsbevel organiseert het wijkcomité er een affichecampagne om te protesteren tegen de teloorgang van hun buurt. De affiches tonen een grote irisbloem – symbool van het Brussels Gewest – die kleine huisjes opslokt.
Al zeventien jaar lang leeft de buurt tussen wurgen en hangen. Begin jaren 1990 werd beslist dat vijf grote huizenblokken zouden worden opgeofferd om er kantoren neer te poten. Drie blokken zijn intussen onteigend, 22 huizen zijn nog bewoond. Niet door mensen die absoluut het onderste uit de kan willen halen en de prijzen van hun huizen willen opdrijven, maar die met de hun aangeboden, veel te schamele som gewoon geen andere woning kunnen aanschaffen. Dag in, dag uit leven ze in het helse lawaai van de bouwontwikkelaars; overal rondom staan lege huizen te verkrotten. Die huizen trekken krakers aan; het is al gebeurd dat bewoners thuis oog in oog staan met daklozen die komen kijken of hun huis ook leeg staat; sommige panden zijn zwartgeblakerd.
De Noorwegenstraat – op de nieuwste stratenplannen niet meer vermeld en dus onvindbaar voor bijvoorbeeld de hulpdiensten – is het trieste symbool geworden van de kaalslag. Maar ook in de De Merodestraat, ooit een levendige straat waar het aangenaam rondkuieren was, is de aanblik verschrikkelijk. En eerlijk gezegd zijn de neergepote kantoorgebouwen aan de Fonsnylaan ook niet meteen toonbeelden van goede hedendaagse architectuur.
Was u al op het Broodthaersplein, waar de politiepost zich bevindt? Marcel Broodthaers zou beschaamd zijn dat zijn naam is verbonden aan zo’n ‘minderwaardig’ plein. (Horta, die ook een plein kreeg, maar dan aan de andere kant van het station, zou ook zijn wenkbrauwen fronsen, maar op ‘zijn’ plein zijn er tenminste bankjes en bomen.)
De meeste waarnemers zijn het erover eens dat Charles Picqué, die indertijd als burgemeester van Sint-Gillis op zoek was naar financiële middelen voor zijn arme gemeente en daarom bedrijven hoopte aan te trekken aan de hst-terminal, goede bedoelingen had. Maar zoveel jaar later zijn die goede bedoelingen – met ‘dank’ aan de speculanten – op een tragedie uitgedraaid voor de betrokkenen.
Na de Noordwijk is de Zuidwijk ter ziele gegaan; je zou op den duur je hart vasthouden voor de toekomst van de andere Brusselse stationsbuurten… Maar vooral moet je hopen dat men ondertussen zijn lesje heeft geleerd en geen hele – levendige – wijken meer opoffert voor grote vastgoedprojecten.
Er wordt soms geklaagd dat de Belgen hun hoofdstad niet graag zien, en geen oog hebben voor de fantastische dingen die er allemaal gebeuren. Zoals de verkeersvrije zondagen, de parades, het enorme culturele aanbod. Brussel is fantastisch op dat vlak. Maar het beeld van een stad wordt natuurlijk ook mee bepaald door de stationsbuurt langs waar je ze binnenkomt. Laten we met een understatement zeggen dat men daar steken laat vallen.
• Anne Brumagne © Brussel Deze Week
Tags : PDI | charles picqué | gare du midi | parcours d'artistes | zuidwijk | affichesBruxelles-Midi / Brussel Zuid
- TV Brussel, décembre / december 2007
• Un reportage sur le quartier Midi à Bruxelles, presque 20 ans après l’annonce de l’arrivée du TGV en gare du Midi…
• In 1989 was de komst van de HST naar het Zuidstation een feit. De speculatie nam toe en de toekomst van de wijk wijzigde ingrijpend. Verschillende mensen werden al onteigend en verschillende anderen wachten nog op een onteigening. TV Brussel trok naar de wijk tussen het Zuidstation en de Merodestraat en sprak er met de mensen die er nu nog wonen.
Drukkerij Agone boos om onteigening in Zuidwijk
- BrusselNieuws, 15 januari 2008
Sint-Gillis – In de Brusselse Zuidwijk gaan de onteigeningen door zonder dat er een regeling is voor mensen die hun huizen moeten verlaten ». Dat klaagden het wijkcomité en Benoît Eugène, de hoofdredacteur van de Franse uitgeverij Agone, dinsdag aan.
Ook Agone moet uit de Zuidwijk vertrekken. De kantoren van de uitgeverij werden dinsdag al voor een stuk leeggemaakt. Agone had haar kantoren sinds negen jaar in de Merodestraat in Brussel. Ze huurde twee verdiepingen in een oud woonhuis. Dat werd op 3 december « dringend » onteigend wegens redenen van « openbaar nut ».
De redenen van « openbaar nut », die worden aangehaald door het Brussels Gewest en de gemeente Sint-Gillis, zijn volgens Benoît Eugène de bouw van kantoren en een hotel.
Sinds de HST in Brussel-Zuid aankomt, is het plaatselijke leven opgeofferd om grote internationale bedrijven aan te trekken. Maar volgens Eugène zou geen enkele van de bedrijven die zo gegeerd zijn, al interesse getoond hebben. Het zijn de overheidsdiensten die de zaak moeten redden door hun diensten te verhuizen, zegt Eugène.
Tags : gare du midi | zuidwijkVoor Zuidwijk begint toekomst vandaag
- « De Standaard », 3 december 2007
SINT-GILLIS – Analyse Stand van zaken bij laatste onteigeningen Nu de onteigening van de laatste 22 woningen in de Zuidwijk wordt voorbereid, zetten de laatste bewoners alles op alles. Met de steun van vier verenigingen eisen ze dat het nieuwe onteigeningsplan menselijk en met een deadline gebeurt.
De weinige bewoners die willens nillens nog altijd naast het Zuidstation wonen, weten niet wat ze zien. De Brusselse regering heeft hun buurt in haar Internationaal Ontwikkelingsplan voor Brussel (IOP) aangeduid als het businessdistrict van de toekomst. En tegelijk heeft ook de gemeente Sint- Gillis plannen om het imago van de ‘nieuwe’ Zuidwijk bij te stellen.
Ze spreekt zelfs al van de terugkeer van de inwoners. Dat is een brug te ver voor de Brusselse Raad voor het Leefmilieu Bral, haar Franstalige tegenhanger Inter-Environnement Bruxelles, het wijkcomité Midi en de Brusselse bond voor Recht op Wonen (BBRoW). ‘Toekomstplannen maken, is nodig in een stedelijke ontwikkeling’, zeggen ze. ‘Maar wie de wijk kent, weet dat het er een slagveld is. De huidige problemen moeten eerst aangepakt worden.’ Daarom organiseerden ze tot gisteren zelf een week van de Zuidwijk, met debatten en een tentoonstelling over hun zwaar beproefde buurt.
Met enkele tientallen zijn ze nog, de laatste bewoners van de Zuidwijk en dat hoewel het Brusselse Gewest elf jaar geleden al, in 1996, een eerste onteigeningsplan voor de buurt uitschreef. Dat zwaard van Damocles hangt nog altijd boven hun hoofd: de bewoners zijn haast letterlijk gegijzeld in hun huizen. Die nachtmerrie stopt niet nu de gemeente Sint-Gillis en het Brusselse Gewest opnieuw 22 woningen willen onteigenen; de laatste die nog rechtstaan tussen de Jozef Claesstraat, de Zwedenstraat, de Engelandstraat en de Ruslandstraat. En de laatste die onteigend zullen worden in de Zuidwijk, benadrukt de overheid.
Ze moeten tegen de vlakte om 120 nieuwe woningen te bouwen in het kader van het Gewestelijke huisvestingsplan. Dat wil tegen het einde van de legislatuur vijfduizend nieuwe sociale en middenklassewoningen bouwen in Brussel.
Ronduit shockerend, vinden de verenigingen die zich achter de bewoners van de Zuidwijk scharen. ‘De mensen worden al jaren bedreigd met onteigening omdat er kantoren moeten komen, zegt Maarten Roels van Bral. ‘Nu gaat het plots om woningen, maar dan nog blijven de huidige bewoners het slachtoffer. Het huisvestingsplan wordt hier gebruikt om de afbraak te rechtvaardigen van woningen die nog bewoond zijn. Waar moeten de mensen heen? Bovendien zijn er zelfs nog geen plannen.’
De afbraak van de laatste woningen was al gepland in 1991. Dat die zestien jaar later nog altijd geen feit is, is de verpletterende verantwoordelijkheid van de gemeente en het Brussels Gewest, zeggen de verenigingen. ‘Ze hebben de bewoners in de steek gelaten en die zijn het slachtoffer van mislukte speculatie op de kantorenmarkt.’
De komst van de hogesnelheidstrein eind jaren ’80 zou de Zuidwijk immers doen heropleven. Om alles in goede banen te leiden, werd de nv Brussel Zuid opgericht, met het Brussels Gewest als hoofdaandeelhouder. Die projectontwikkelaar moest de schakel vormen tussen private en publieke actoren in wijk. Maar de overheid faalde van bij het begin: te traag, te weinig middelen en te veel in de ban van de marktlogica.
1992: een eerste onteigeningsplan voor de buurt wordt afgewezen omdat de eigenaars niet ingelicht werden. Vier jaar later wordt een tweede plan dan toch aangenomen. In 2001 wordt dat plan bevestigd en ‘hoogdringend’ genoemd.
Desondanks laat het Gewest het plan verlopen zonder dat er maatregelen getroffen worden voor de zowat dertig huizen en hun bewoners. Dat hun wijk intussen verloedert en gevaarlijk wordt, lijkt niemand te deren.
Tot Sint-Gillis en het Brusselse Gewest vorig jaar een nieuw plan op tafel leggen voor de onteigening van een enkel huis. In maart wordt het gezin onteigend, maar een vrederechter in Sint-Gillis oordeelt dat die onteigening ingaat tegen de rechten van de mens. Het gezin heeft te lang in onzekerheid geleefd. Het Gewest wordt veroordeeld tot een zware boete. Het is een eerste kleine overwinning.
Maar de overheid is niet van plan zijn strategie te wijzigen. Minister-president en burgemeester van Sint-Gillis Picqué (PS) hult zich normaal gezien in stilzwijgen als het over de Zuidwijk gaat, nu geeft hij stilletjes toe dat het te lang duurt. In juli van dit jaar komt er weer een nieuw onteigeningsplan, dit keer voor vier huizen en vandaag ligt een vijfde plan op tafel om de laatste 22 huizen te onteigenen. Terwijl de vier huizen van het vorige plan nog altijd bewoond zijn.
De bewoners en verenigingen willen dat er meteen een einde gemaakt wordt aan de onzekere, precaire situatie in de wijk. In plaats van de huizen af te breken, kunnen ze ook gerenoveerd worden, zeggen ze.
‘Laat de mensen die in de wijk wonen, zelf beslissen of ze er willen blijven. Via Beliris, het samenwerkingsakkoord tussen het Brusselse Gewest en de federale overheid, kan er bijna 6 miljoen euro geïnvesteerd worden in renovatiewerkzaamheden.’
En als er toch onteigend moet worden, laat het dan snel gebeuren. ‘Het nieuwe onteigeningsplan moet duidelijk en snel afgehandeld worden, zodat de mensen weten waar ze aan toe zijn. Als ze dan toch moeten vertrekken, laat het dan geen tien jaar duren. Dat is mensonwaardig.’
Leen De Witte
Tags : gare du midi | bral | zuidwijkSint-Gillis stemt over onteigeningsplan Zuidwijk
- Brussel Nieuws, 6 september 2007
Sint-Gillis – De gemeenteraad van Sint-illis stemt donderdagavond over een nieuw onteigeningsplan voor de Zuidwijk. Het plan heeft betrekking op 22 huizen die afgebroken zullen worden. Dat is nodig om er geplande woningen en kantoren in de wijk te kunnen bouwen.
Het Brussels Gewest heeft plannen opgezet om de wijk rond het Zuidstation nieuw leven in te blazen. Dat moet gebeuren door zowel kantoren als woningen in de wijk in te planten maar daarvoor moeten een aantal huizen verdwijnen. Over het nieuwe onteigeningsplan voor 22 woningen wordt donderdagavond gestemd.
Volgens de Brusselse Raad voor het Leefmilieu (Bral), Inter-Environnement Bruxelles, Comité du Quartier Midi en de Brusselse Bond voor het Recht op Wonen (BBRoW) kunnen de meeste huizen echter gerenoveerd worden en is hun afbraak dus niet nodig. De vier stadsverenigingen komen al lange tijd op voor het lot van de bewoners van de Zuidwijk en ijveren voor een leefbare wijk.
De verenigingen vragen eveneens dat eigenaars die hun huis willen verkopen dat tegen een eerlijke prijs kunnen doen. Ten slotte is er ook een duidelijke planning voor de onteigeningen nodig.
© FM Brussel
Tags : zuidwijk | gare du midi | bral
